Kalendarz dzisiejszy przypomina nam najświętsze imię. Imię Jezus. I chociaż powinniśmy Jego imię pamiętać każdego dnia, Nim żyć, a jak proponują benedyktyni tynieccy oddychać tym najświętszym Imieniem to jest to szczególny dzień na progu nowego roku aby również przypomnieć obraz Jezus w sztuce. Dziś w sztuce słowa. A najlepszym współczesnym koneserem słowa o Jezusie był i jest papież Benedykt, którego właśnie żegnają katolicy z całego świata, którzy zjechali do Rzymu ale łącza się również duchowo z wiecznym miastem i stolicą naszego świata oraz modlą się wspólnie dziękując Bogu za dar Jego pontyfikatu i posługi.

Pytanie o pochodzenie Jezusa jako pytanie o Jego istotę i posłannictwo. W trakcie przesłuchiwania Jezusa Piłat nieoczekiwanie stawia oskarżonemu pytanie: „Skąd ty jesteś?”. Nawoływaniu do skazania Jezusa na śmierć oskarżyciele nadali dramatyczny charakter, oświadczając, że ów Jezus czynił siebie Synem Bożym – było to przestępstwo, za które Prawo przewidywało karę śmierci. Oświecony sędzia rzymski, który już wcześniej wyraził swój sceptycyzm w związku z pytaniem o prawdę (zob. J 18, 38), mógł te roszczenia oskarżonego uznać za śmieszne. Jednak przestraszył się. Nieco wcześniej oskarżony oświadczył, że jest królem, dodając jednak, że Jego królestwo „nie
jest z tego świata” (J 18, 36). Następnie uczynił aluzję do tajemniczego „skąd” i „po co”, mówiąc: „Ja się na to narodziłem i na to przyszedłem na świat, aby dać świadectwo prawdzie” (J 18, 37).

Pochodzenie Jezusa jest jednocześnie znane i nieznane, z pozoru łatwe do wyjaśnienia, nie można go jednak wyjaśnić w sposób wyczerpujący. W Cezarei Filipowej Jezus zapyta swych uczniów: „Za kogo uważają Mnie ludzie? […] A wy za kogo Mnie uważacie?” (Mk 8, 27 nn). Kim jest Jezus? Skąd pochodzi? Obydwa pytania ściśle łączą się ze sobą. Celem czterech Ewangelii jest danie odpowiedzi na te pytania. Zostały napisane właśnie po to, by dać na to odpowiedź.

Znaczenie genealogii nie zostaje przekreślone: Józef jest prawnym ojcem Jezusa. Przez niego należy On zgodnie z Prawem, „legalnie”, do rodu Dawida. A jednak pochodzi skądinąd, „z wysoka” – od samego Boga. W sposób bardzo konkretny stajemy wobec tajemnicy tego „skąd”, wobec podwójnego pochodzenia: Jego pochodzenie można określić, a mimo to jest tajemnicą. Jego „Ojcem” jest w sensie ścisłym tylko Bóg. Genealogia mężczyzn ma znaczenie dla historii świata. Mimo to Maryja, pokorna Dziewica z Nazaretu, jest w końcu tą, w której dokonuje się nowy początek, zaczyna się nowe człowieczeństwo.

Wczoraj przeczytałam, że fakt, iż został papieżem zawdzięczamy Janowi Pawłowi II Wielkiemu, bo nie pozwolił mu 20 lat temu odejść na emeryturę, kiedy Josef Ratzinger chciał pisać książki i żyć sobie spokojnie. Ale Jan Paweł II powiedział mu, że jest potrzebny do końca. Teraz rozumiemy wreszcie słowa Jana Pawła II Wielkiego co to znaczy do końca.

Benedykt, jak pięknie to podkreślił wczoraj kardynał Konrad Krajewski był płucami kościoła. Na zapleczu bazyliki, w ogrodach watykańskich modlił się za kościół i robił to z godna podziwu konsekwencją, bardzo precyzyjnie i systematycznie każdego dnia w ogrodach watykańskich o tej samej porze, o czym zaświadcza kardynał Konrad, bo często go spotykał kiedy biegał po południu, bo jak sam powiedział w ogrodach uprawia jogging, a papież jest Niemcem i jest bardzo dokładny. I tą jego dokładność widzi dziś cały świat. Dokładnie wiedział jaką idzie drogą.

O tej jego precyzji i dokładności świadczą jego teksty, które zostawił i najpiękniejszy z nich czyli Jezus z Nazaretu. Wspaniała trylogia o życiu Jezusa na ziemi. podzielona na trzy części, omawiająca Jego życie najpierw to ukryte, potem od chrztu do Przemienienia na górze Tabor i wreszcie od wjazdu do Jerozolimy aż do Zmartwychwstania. To nie jest kolejne teologiczne dzieło. To zapis drogi przebytej z Jezusem. Zapis drogi, która przeszedł z Jezusem autor. Zapis jego przyjaźni i miłości do Jezusa. Wspaniały zapis. Bardzo osobisty ale zarazem bardzo erudycyjny. To jest najlepszy testament jaki zostawił. A kropkę postawił wypowiadając ostatnie słowa na ziemi: Jezu, kocham Cię. Ostatnia katecheza dla świata. Co jest najważniejsze? Kochać Jezusa. Tak niewiele właściwie wiedzieliśmy o Nim. Skromny, spokojny, jak sam o sobie mówił – prosty robotnik winnicy pańskiej, nie lubił medialnego szumu. Zamknął się przed nim świadomie za murami aby być całkowicie dla Chrystusa, którego nade wszystko ukochał.

Zmarły papież Benedykt XVI napisał przepiękną trylogię o Jezusie, obecnie jest niedostępna na rynku wydawniczym w Polsce, bo kilka kolejnych nakładów wyczerpanych, a to co było jeszcze w paru hurtowniach w ostatnich dniach zniknęło. Ale ufam, że wydawnictwo wznowi nakład, bo to żaden problem przecież, jeśli mają gotowy tekst na kalkach, to tylko kwestia wydruku. Zapotrzebowanie na opowieść o Jezusie jest wyjątkowe i to tak wielkie jak nigdy do tej pory, dlatego zapraszam wydawców do szybkiego działania, aby nie przespać poranka.

Benedykt pisał swoje dzieło wiele lat. Rozpoczął jeszcze gdy był kardynałem i dokończył jako papież. Co więcej- pisał niejako od końca, bo pierwszy tom ukazał się jako trzeci. Kiedy czytałam Fultona Sheena i jego Życie Jezusa wydawało mi się, że nie ma piękniejszej książki o Jezusie – oprócz Ewangelii oczywiście – ale Benedykt XVI to jest dopiero cud prozy współczesnej. Prozy pełnej poezji, choć bardzo konkretnej, jasnej, przejrzystej, gdzie każde słowo ma sens, każde słowo jest prawdą. Każde słowo jest faktem. I każde słowo jest słowem świadectwa człowieka, który tą prawdą żył od dziecka i nieomal nią oddycha. Oddycha najświętszym Imieniem Jezus. Tak można określić jego dzieło, że wyrosło z oddechu Jezusem. Dla autora, kardynała Josefa Ratzingera a potem papieża Benedykta Jezus jest jak tlen. Tlen potrzebny nam jest na okrągło 24 godziny na dobę. Kiedy brak nam tlenu – a wiedzą to te osoby, które przeżyły covid, że dusimy się kiedy saturacja spada. I podobnie jest z Chrystusem. Jeżeli nie jest naszym tlenem, dusimy się, gaśniemy i powoli umieramy, chociaż wydaje nam się, że żyjemy. Ale cóż to za życie. Żyje sama powłoka cielesna, ale umiera duch.

Papież Benedykt, który miał 95 lat i był już bardzo słaby fizycznie miał potężnego ducha w sobie, bo całe życie, od dziecka karmił się Jezusem – Jego ciałem i krwią oraz Jego łaską. I jeszcze dzień przed śmiercią współkoncelebrował mszę świętą. Tak, to jest świadek Chrystusa. Świadek wielkiej miłości do Niego. Wczoraj słyszałam wypowiedz jego sekretarza Georga Gaensweina, który wspominał, że miał być sekretarzem kardynała Ratzingera w kongregacji nauki i wiary tylko kilka miesięcy, miał zupełnie inne plany. Ale zafascynował go ten człowiek i został również przy Benedykcie, tak jak został również przy nim, kiedy abdykował. To było niezwykłe obserwować go, kiedy coraz słabszy fizycznie stawał się coraz mocniejszy duchowo. Im bardziej atakowany tym bardziej spokojny i milczący. I to była niezwykła lekcja dla nich wszystkich, którzy byli przy papieżu od końca. Wielka pokora. I wielka wiara, że te wszystkie pomówienia i insynuacje nie są prawda. Cierpiał w milczeniu. Za kościół i dla dobra kościoła. Nie wchodził w dyskusje i nie chciał tego, bo ze złem się nie dyskutuje. W końcu zło jako takie nie istnieje – jest tylko pustka. Pustka bez Boga. Jak zatem dyskutować z pustką? Nie da się. I Benedykt nie tylko nie dyskutował ale nawet nie próbował.

Ewangelista Jan, u którego raz po raz można dosłyszeć pytanie o pochodzenie Jezusa, nie poprzedził
swej Ewangelii genealogią, jednak w jej prologu dał wyraźną, wspaniałą odpowiedź na pytanie „skąd”. Tę
odpowiedź na pytanie o pochodzenie Jezusa podniósł jednocześnie do rangi definicji chrześcijańskiej egzystencji; opierając się na „pochodzeniu”, Jezus określił tożsamość swoich. „Na początku było Słowo, a Słowo było u Boga, i Bogiem było Słowo […]. A Słowo stało się ciałem i zamieszkało wśród nas” (J 1, 1–14) (dosłownie: i uczyniło sobie namiot wśród nas – tłum.). Człowiek Jezus jest namiotem Słowa, wiecznego Boskiego Logosu na tym świecie. „Ciało” Jezusa, Jego ludzka egzystencja, jest „namiotem” Słowa: to oczywista aluzja do świętego namiotu wędrującego Izraela. Jezus jest jakby Namiotem Spotkania – jest rzeczywiście tym, czego namiot, a później Świątynia, mogły być tylko znakiem. Pochodzenie Jezusa, Jego „skąd”, stanowi sam „początek” – praźródło, z którego wszystko pochodzi, i „światło”, które świat czyni kosmosem. On pochodzi od Boga. On jest Bogiem. Ten przybyły do nas Początek inauguruje – jako Początek – nowy sposób bycia istotą ludzką. „Wszystkim tym jednak, którzy Je przyjęli, dało moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego – którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili” (J 1, 12 n).

Autentyczny tekst Ewangelii mówi tu bardzo jasno o tych, którzy wierzą w imię Chrystusa
i dlatego otrzymują nowe pochodzenie. Powiązanie z wyznaniem wiary w narodzenie Jezusa z Dziewicy
Maryi jest jednak niezaprzeczalne: kto wierzy w Jezusa, ten przez wiarę wchodzi w osobiste i nowe pochodzenie Jezusa, otrzymuje to pochodzenie jako swoje własne. Sami z siebie wszyscy ci wierzący są najpierw „zrodzeni z krwi i z woli męża”. Wiara daje im jednak nowe narodzenie: zostają włączeni w pochodzenie Jezusa, które staje się teraz ich własnym pochodzeniem. Za sprawą Chrystusa, przez wiarę w Niego, są teraz zrodzonymi z Boga.

Nasz rzeczywisty rodowód stanowi wiara w Jezusa, który daje nam nowe pochodzenie, rodzi nas „z Boga”.

Najświętsze Imię Jezus. Jezus w sztuce. Cała sztuka cywilizowanej Europy to sztuka oparta na Osobie Jezusa. Od Niego przecież wszystko się zaczęło. Gdyby nie On nie byłoby nic. Nie byłoby naszego świata, naszej rzeczywistości. Wspaniałej kultury, sztuki, cywilizacji, wielkich osiągnieć naukowych, kulturalnych, literackich. Po prostu bez Boga byłaby pustka, jedna wielka czarna dziura jak chcą niektórzy.

Koniec świątyni. O co chodzi w zburzeniu świątyni? Autor tłumaczy, że Jezus jest świątynią. On jest prawdziwą świątynią i nie jest już potrzebna świątynia taka, w której rozsiedli się kupcy i sprzedawcy. I dlatego chce ją oczyścić. Ale napotyka na sprzeciw jak wiemy. Bo On jest świątynią nowego przymierza. Przymierza ludzi z Bogiem.

W Europie pojawiło się parę wydawnictw o Jezusie w sztuce, ale to ciągle kropla w morzu wobec tego co można by przekazywać ludziom. I proszę mi nie mówić, że tego nikt nie kupi. Wszyscy są spragnieni piękna. Nawet ateiści. Bo człowiek ma w sercu i w duszy zakodowane Boże DNA i nie spocznie dopóki się z pięknem nie spotka bo tylko piękno, które jest z Boga może człowieka nasycić i nakarmić, gdyż człowiek, każdy człowiek jest głodny piękna, bo jest głodny Boga. I o tym też pisał Benedykt XVI. Zresztą, o czym on nie pisał. W końcu dwa metry bieżące jego wydanych książek to jest coś. Więc o głodzie Boga też w nich jest. I to całkiem sporo.

Jedna z największych księgarni internetowych w Polsce a nie wiem, czy nie największa, która ma w swej ofercie tysiące książek i praktycznie sprowadza wszystkie wydawnictwa z Europy i spoza Europy oferuje blisko sto tysięcy tytułów o Jezusie. Rzecz jasna trzeba wiedzieć co zamówić, bo oprócz książek papieża Benedykta o Jezusie w najważniejszych językach europejskich są tez tytuły mało mające wspólnego ze zdrową nauką Kościoła. Dlaczego to wspominam. Dzisiaj tym bardziej trzeba Europie i światu zdrowego przewodnika. Teksty papieża benedykta XVI są doskonałym przewodnikiem. Polecam wszystkim tekst Jezus z Nazaretu. Owszem liczy łącznie blisko tysiąc stron, ale to zapis drogi tego niezwykłego kapłana, profesora, wykładowcy, kardynała i papieża ale nade wszystko wielbiciela i przyjaciela Jezusa. To zapis drogi teologa, ale napisany bez teologicznego hermetyzmu językiem prostym i zrozumiałym chyba dla wszystkich.

To ilustrowane wydanie odważnej, doniosłej książki, napisanej przez papieża Benedykta XVI, jest pięknie ozdobione reprodukcjami klasycznych dzieł prawdziwego panteonu klasycznych malarzy – od Tiepolo po Chagalla. Rozpoczęta przed jego wyborem na papieża, książka zawiera po mistrzowsku przekonujące i przystępne eseje o życiu Jezusa, włączając w to jego chrzest, kuszenie na pustyni, Kazanie na Górze, Modlitwę Pańską, uczniów, przypowieści, główną obrazy Ewangelii Jana, wyznanie Piotra i Przemienienie Jezusa oraz dwa samoopisy Jezusa: „Syn Człowieczy” i „Syn”. Papież Benedykt XVI odpowiada na rewizjonistyczną literaturę historyczną, która czyni Jezusa człowiekiem swojego czasu i miejsca, oraz omawia najnowsze badania archeologiczne, historyczne, antropologiczne i socjologiczne. Równie wrażliwa, co erudycyjna i błyskotliwa, to wydanie jest bogato ilustrowane pięknymi reprodukcjami klasycznych przedstawień Jezusa autorstwa wybitnych artystów, w tym Caravaggia, Tintoretto, Veronese, Belliniego, Kandinsky’ego, Gauguina, Matisse’a i wielu innych.

Po tej lekturze nic już nie będzie takie samo, a Jezus zajaśnieje nam nowym blaskiem. Blaskiem zbawienia i blaskiem prawdy. Jedynej prawdy tego świata. Serdecznie zapraszam wszystkich do lektury. jeśli nie całości to chociaż fragmentów, aby posmakować stylu i głębokiej wiary. Wiary, czystej, zdrowej i pięknej jak gotycka katedra, która zawsze wskazuje na niebo i na Chrystusa swym blaskiem i kunsztem. I swoją niedościgłą prostota.

W Polsce Jezusa z Nazaretu jako pierwsze wydało wydawnictwo M z Krakowa w rok po wydaniu włoskim czyli w 2008, potem wydawnictwo Jedność a w końcu całość wydał krakowski ZNAK. Opera omnia czyli całość pism zmarłego papieża wydało Wydawnictwo KUL w Lublinie. Kilka tytułów wydał również krakowski Salwator

Nie chciałem pisać kolejnej książki chrystologicznej, których mamy pełno – pisze we wstępie autor. Bliższe mych intencji byłoby już przyrównanie do traktatu teologicznego o tajemnicach życia Jezusa, któremu klasyczną postać nadal Tomasz z Akwinu w swojej Summie teologicznej. Zapewne moja książka wykazuje niejedno pokrewieństwo z tym traktatem, jednak została ona napisana w zupełnie innym kontekście historyczno-duchowym i w konsekwencji posiada odmienne wewnętrzne ukierunkowanie wywierające istotny wpływ na strukturę tekstu.

.

Moim pragnieniem było ukazanie orędzia i postaci Jezusa – pisze autor o swej Trylogii. I tak jest. Przedstawia Jego niezwykłą i wspaniałą postać i orędzie. Postać pełną miłości i orędzie pełne miłości. Wszyscy musimy się jej uczyć i nauczyć.

«Tak, Jezus umarł, «zstąpił» w tajemniczą głębię, do której prowadzi nas śmierć. Maszerował w kierunku najbardziej skrajnej samotności, gdzie nikt nie może nam towarzyszyć. Rzeczywiście, «umarcie» oznacza przede wszystkim utratę komunikacji, samotność, w której miłość nie może już się rozwijać. W tym sensie Chrystus poszedł „do piekła”, którego istotą jest właśnie pozbawienie miłości, oddzielenie od Boga i od ludzi. Ale tam, gdzie przybywa, „piekło” przestaje być piekłem, ponieważ On sam jest życiem i miłością, ponieważ jest mostem, który jednoczy człowieka i Boga, a przez to także ludzi między sobą. Tak więc zejście jest jednocześnie przemianą: ostatnia samotność już nie istnieje. Bo On istnieje i zawsze Jest.